Mércores, 30 de abril — 20:00 h
Sala Almacén
Pode a danza ofrecer un espazo para o dó? Unha zona de alivio onde a vida e a perda, o movemento e a lembranza podan coincidir ofrecendo consolo en tempos de axitación e disrupción?
Mårten Spångberg interpretou o solo ”Powered by Emotion” cada ano desde a súa creación hai 22. A coreografía permanece inalterada, coas Variacións Goldberg de Bach como música de fondo, mentres que o corpo que baila vai avellentando – acumulando tempo, lembranzas, engurras e transformacións físicas. Ao mesmo tempo, é una experiencia esperanzadora que funciona como un santuario que, aínda que fráxil, protexe a nosa capacidade de respirar.
Emerxendo dunha forte conexión co traballo improvisacional do coreógrafo estadounidense Steve Paxton, “Powered by Emotion” tenta escoitar o rumor autónomo da danza. Se cadra é precisamente porque non é máis que unha danza – unha danza que non pretende amosar nin dicir – que pode ofrecer un despregamento de entornos delicados; un tempo que non fai preguntas, que non esixe decisión, un que, no canto de competir pola atención, se converte nunha paisaxe na que x espectador pode descansar, vagar libremente e habitar a perda.
Hai 22 anos botei algún meses reconstruíndo a improvisación de Steve Paxton sobre as Variacións Goldberg de Bach interpretadas por Glenn Gould e filmada por Walter Verdin e estreada por vez primeira en 1992. Non tiña as habelencias, pero decidín aprender a danza sen apoio. Levou tempo, pero en agosto de 2003 estreouse unha peza titulada “Powered by Emotion” no contexto do Tanz im August. Un ano ou dous despois, Steve viu a peza e falamos. Logo, en 2008, pediume que a interpretase en New York, na igrexa Hudson. Estaba nervioso, pero funcionou.
Bailei a peza para algún público case todos os anos dende aquela. Cada vez que a recordo, a danza convértese nunha extraña, distante pero fisicamente presente reconexión con Steve. Unha amizade asimétrica. Aínda que nunca bailamos xuntos, compartimos unha danza – unha que Steve improvisou unha vez e nunca máis e unha que eu repetín miles de veces no estudio durante máis dun terzo da miña vida.
Quizais a sensación amplifícase porque “Powered by Emotion” está completamente fixada – partes dela son extremadamente familiares pero a outros niveis aínda, despois de dúas décadas, misteriosa, escorregadiza, resístese a ser comprendida.
Unha vez falamos sobre a posibilidade de que seguise bailando a peza durante moitos anos. Sen unha razón concreta, decidín que serían trinta. Os 65 parecían unha boa idade para retirarse. Para min non é unha danza doada. Cada vez debo reintegrala ao corpo durante polo menos unha semana. É curioso loitar con algo despois de tanto tempo. Case irritante que aínda me desafíe, de cada vez, aínda, unha aprendizaxe.
Lembro 2003, foi un tempo no que todo parecía posible – a danza, a arte, a vida, unha carreira apenas comezando. Non boto de menos os “vellos tempos” pero co tempo a danza converteuse nun rastro a través da vida. Normalmente, documentamos a danza. Neste caso, a danza converteuse nun documento do propio tempo e dun corpo en proceso de envellecemento.
Mentres ensaiaba a peza para unas función en Corea, miña nai sofreu un derrame cerebral. Os ensaios transformáronse en dó, tan clarificadores como reconfortantes. As funcións en Seúl convertéronse nunha despedida danzada.
Medio ano despois, Steve Paxton faleceu o 21 de febreiro, aos 85 anos. Por moitas razón, sentín que era urxente volver visitar a danza e compartila cunha audiencia. Ensaieina durante unha semana, atopando sempre novos camiños a través dos movementos, decatándome de que esta danza é sempre nova e diferente, simultaneamente neutra, algo distante e eternamente presente, non exactamente experimental pero xenuinamente comprometida.
Durante todos estes anos sentín a presenza de Steve Paxton cando bailaba. O seu espíritu acompañoume, ofrecéndome unha zona a través da que a miña danza puido resoar. A primavera pasada, Steve tamén estaba alí comigo, pero no medio da danza experimentei un forte estremecemento, unha sensación sen palabras que me fixo saber que, a partir dese momento, tería que protexer a danza e manter un espazo para ela. Chegoume a través de capas de tristura e esperanza, sen bágoas pero coa sequidade e o ton leve e asubiante de Steve.
Esta primavera, meu pai enfermou e faleceu pouco despois. Na percura dun espazo para o dó, decidín organizar unha pequeña xira informal bailando a peza en lugares aos que teño aprezo e para persoas ás que estimo. Compartindo a perda e o dó co público, tacitamente e, cando se sinte, a través da conversa.
Por estraño que pareza, unha peza que comezou como unha reconstrucción, converteuse en algo intimamente persoal. Espero que o persoal leve implícito un convite a pasar tempo coas vulnerabilidades que acompañan a perda e o dó.